AHU PHÒNG SẠCH 3 CẤP LỌC

Thiết Kế – Lắp Đặt – Đạt Chuẩn ISO 14644 & GMP Cho Nhà Máy Dược – Điện Tử – Thực Phẩm

Trong các công trình yêu cầu kiểm soát môi trường nghiêm ngặt như nhà máy dược phẩm, phòng sản xuất vi mạch điện tử, thực phẩm chức năng, phòng mổ bệnh viện…, AHU phòng sạch 3 cấp lọc là thiết bị trung tâm quyết định trực tiếp đến cấp độ sạch, độ ổn định nhiệt ẩm và áp suất phòng.

Nếu thiết kế sai từ đầu, hệ thống sẽ:

• • Không đạt chứng nhận GMP

  • Không đạt cấp sạch ISO

  • Hao điện năng 20–40%

  • HEPA nhanh bẩn, chi phí thay thế cao

  • Mất kiểm soát chênh áp

Bài viết này phân tích chuyên sâu cho Chủ đầu tư – Đơn vị sử dụng – Tư vấn thiết kế – M&E.

---

1. AHU Phòng Sạch 3 Cấp Lọc Là Gì?

AHU (Air Handling Unit) phòng sạch là thiết bị xử lý không khí trung tâm có nhiệm vụ:

• • Lọc bụi theo nhiều cấp

  • Điều chỉnh nhiệt độ

  • Kiểm soát độ ẩm

  • Tạo và duy trì áp suất chênh lệch

  • Đảm bảo số lần trao đổi gió (ACH)

Hệ 3 cấp lọc tiêu chuẩn gồm:

AHU phòng sạch thường tích hợp với:

• • Hệ thống máy làm lạnh nước trung tâm (Chiller)

  • Hệ thống máy lạnh trung tâm VRF

  • Hệ thống ống gió kín khí

  • Hệ thống BMS

👉 Xem thêm:

• • Bài viết chi tiết về máy làm lạnh nước trung tâm (Chiller)

  • Tổng quan máy lạnh trung tâm VRF

  • Dịch vụ thi công hệ thống HVAC chuyên nghiệp

---

2. Cấu Tạo Kỹ Thuật AHU Phòng Sạch 3 Cấp Lọc

2.1 Vỏ AHU – Kết Cấu Panel

• • Panel PU dày 25–50mm

  • Tôn sơn tĩnh điện / Inox 304 (nhà máy dược)

  • Độ kín khí Class L1

  • Khung nhôm định hình chống rò rỉ

Độ kín khí cực kỳ quan trọng để duy trì chênh áp và tránh thất thoát lưu lượng.

---

2.2 Buồng Lọc Cấp 1 – Lọc Thô (G4)

• • Lắp đầu hồi gió

  • Bảo vệ coil

  • Giảm tải cho lọc tinh

Chu kỳ thay: 1–2 tháng.

---

2.3 Buồng Lọc Cấp 2 – Lọc Trung Gian (F7–F9)

• • Giữ bụi mịn

  • Giảm áp suất lên HEPA

  • Tăng tuổi thọ cấp lọc cuối

Chu kỳ thay: 3–6 tháng.

---

2.4 Buồng Lọc Cấp 3 – HEPA (H13–H14)

• • Hiệu suất ≥ 99.95% tại 0.3µm

  • Kiểm tra DOP test khi nghiệm thu

  • Có thể đặt trong AHU hoặc terminal box trần

HEPA thường được yêu cầu bắt buộc nếu nhà máy phải đạt tiêu chuẩn của:

• • International Organization for Standardization – ISO 14644

  • World Health Organization – GMP

  • European Commission – EU GMP Annex 1

---

2.5 Dàn Coil Lạnh

Sử dụng nước lạnh từ hệ Chiller công nghiệp hoặc DX coil từ hệ VRF.

Tải lạnh phải được tính toán từ:

• • Tải người

  • Tải máy móc

  • Tải đèn

  • Tải xâm nhập

  • Tải độ ẩm

👉 Tham khảo thêm bài: Giải pháp HVAC tổng thể cho nhà máy công nghiệp

---

2.6 Quạt AHU

• • Quạt ly tâm backward curved

  • EC fan tiết kiệm điện

  • Biến tần điều chỉnh lưu lượng

Tổn thất áp qua hệ 3 cấp lọc có thể lên đến 800–1200 Pa → nếu chọn quạt thiếu áp, hệ sẽ không đạt lưu lượng thiết kế.

---

3. Nguyên Lý Hoạt Động AHU 3 Cấp Lọc

Chu trình tiêu chuẩn:

1. 1. Hồi gió từ phòng sạch

   2. Trộn gió tươi theo tỷ lệ thiết kế

   3. Qua lọc G4

   4. Qua lọc F7–F9

   5. Qua coil xử lý nhiệt – ẩm

   6. Qua HEPA

   7. Cấp vào phòng sạch

Yêu cầu kiểm soát:

• • Nhiệt độ: 20–24°C

  • Độ ẩm: 45–65%

  • Chênh áp: +10Pa đến +20Pa

  • Số lần trao đổi gió: 20–60 ACH

---

4. Cách Tính Lưu Lượng AHU Phòng Sạch

Công thức:

Lưu lượng = Diện tích x Chiều cao x ACH

Ví dụ:

Phòng 100m² – cao 3m – ISO 8 – 25 ACH

= 100 x 3 x 25
= 7.500 m³/h

Từ đó tính tiếp:

• • Công suất coil lạnh

  • Công suất quạt

  • Tổn thất áp

  • Kích thước AHU

👉 Xem thêm bài: Thiết kế hệ thống HVAC cho bệnh viện và phòng sạch

---

5. Tiêu Chuẩn Áp Dụng Cho AHU Phòng Sạch

5.1 ISO 14644

Phân loại cấp sạch từ ISO 1 → ISO 9 theo số lượng hạt bụi.

5.2 GMP – Dược phẩm

Yêu cầu:

• • Kiểm soát chéo nhiễm

  • Kiểm soát áp suất phòng

  • Kiểm định HVAC định kỳ

5.3 EU GMP Annex 1

Bắt buộc với nhà máy xuất khẩu sang Châu Âu.

---

6. Checklist Nghiệm Thu AHU Phòng Sạch

✔ Đo lưu lượng gió thực tế
✔ Đo chênh áp từng phòng
✔ Đo nhiệt độ – độ ẩm
✔ Test DOP HEPA
✔ Kiểm tra rung động
✔ Kiểm tra BMS cảnh báo

👉 Có thể kết hợp dịch vụ bảo trì HVAC chuyên sâu để đảm bảo vận hành dài hạn.

---

7. Bảo Trì AHU 3 Cấp Lọc

Bảo trì đúng giúp:

• • Giảm 15–30% điện năng

  • Tăng tuổi thọ HEPA

  • Ổn định chênh áp

---

8. Sai Lầm Khi Đầu Tư AHU Phòng Sạch

❌ Không tính đủ tổn thất áp
❌ Dùng quạt không đủ cột áp
❌ Thi công ống gió rò rỉ
❌ Không kiểm soát độ kín phòng
❌ Không giám sát chênh áp

Nếu hệ không đạt, chi phí sửa chữa có thể gấp 2–3 lần đầu tư ban đầu.

---

9. Chi Phí Đầu Tư AHU Phòng Sạch 3 Cấp Lọc

Phụ thuộc vào:

• • Lưu lượng m³/h

  • Cấp sạch

  • Vật liệu vỏ

  • Thương hiệu

  • Tích hợp BMS

Tham khảo:

• • 5.000–10.000 m³/h: 250 – 600 triệu

  • 15.000–30.000 m³/h: 700 triệu – 2 tỷ

(Luôn cần tính toán chi tiết theo tải thực tế.)

---

10. FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp

AHU 3 cấp lọc có bắt buộc dùng HEPA không?

Nếu đạt ISO 7 trở lên hoặc GMP dược → bắt buộc.

Bao lâu thay HEPA?

12–24 tháng hoặc khi áp suất vượt ngưỡng.

Có thể dùng VRF thay Chiller cho AHU không?

Có, nhưng phải tính tải kỹ và đảm bảo độ ổn định cao.

HEPA đặt trong AHU hay trên trần?

Tùy cấp sạch. ISO cao thường đặt terminal box trần.

Làm sao giảm điện năng AHU?

• • EC fan

  • Biến tần

  • Tối ưu tổn thất áp

  • Thiết kế đúng ngay từ đầu